Mουσικοθεραπεία και κοινοτική συμμετοχή: H αίσθηση του εαυτού και η καλλιτεχνική ιδιότητα του πολίτη εντός και εκτός του κλινικού πλαισίου

Περίληψη

Οι μουσικοθεραπευτικές πρακτικές εξελίσσονται σε συγκεκριμένα πλαίσια, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι  εννοιολογικές και θεωρητικές θέσεις που διατυπώνουμε πρέπει να αμφισβητούνται συνεχώς από τα πρακτικά δεδομένα. Στο παρόν άρθρο αμφισβητώ τις τάσεις πόλωσης μεταξύ της κλινικής μουσικοθεραπείας και της κοινοτικής μουσικοθεραπείας, αναλύοντας δύο βασικά θέματα: α) τις δυνατότητες και τους  περιορισμούς της σύνδεσης της κοινοτικής μουσικοθεραπείας και της πολιτιστικής συμμετοχής στη  μουσικοθεραπεία εντός κλινικών ψυχικής υγείας, β) τους τρόπους προσέγγισης του επιχειρήματος ότι, ως  επαγγελματίες, οι μουσικοθεραπευτές πρέπει να δίνουν προσοχή στα καθιερωμένα μοντέλα σκέψης στο κλινικό περιβάλλον. Aυτό το θεωρητικό άρθρο εμπνέεται από δύο ενοποιητικές μεταθεωρητικές παραδόσεις: τη βιο-οικολογική και την κοινωνικο-πολιτισμική παράδοση, καθώς και τις σύγχρονες ενακτιβιστικές προοπτικές. Τα παραδείγματα που παρουσιάζω στο άρθρο βασίζονται σε πλαίσια πρακτικής εντός της ψυχικής υγείας στο Μπέργκεν της Νορβηγίας. Περιγράφεται ένα «Μοντέλο Τριών Σταδίων», με  έμφαση στις οικολογικές μεταβάσεις από i) την κλινική μουσικοθεραπεία, προς ii) τις δημοτικές υπηρεσίες  παρακολούθησης, προς iii) την ανεξάρτητη πολιτιστική συμμετοχή στην τοπική κοινότητα. Διερευνώνται οι προσφερόμενες δυνατότητες και οι περιορισμοί της έννοιας της καλλιτεχνικής ιδιότητας του πολίτη σε  σχέση με το Μοντέλο Τριών Σταδίων και συσχετίζονται με τις έννοιες της προσωποσύνης και της αίσθησης του εαυτού. Συζητούνται οι σχέσεις μεταξύ του Μοντέλου Τριών Σταδίων και της οργανωτικής κουλτούρας των κλινικών ψυχικής υγείας στη Νορβηγία, ενώ επισημαίνονται τομείς μελλοντικής έρευνας.